Kiến tạo phát triển - chìa khóa cải cách thành công (20/09/2017)

“Lâu nay, chúng ta chủ yếu tiến hành cải cách nhằm thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký, thay vì có những cải cách mang tính căn cơ để chủ động tăng cả lợi ích tĩnh và lợi ích động dài hạn từ hội nhập… Do vậy, cần phải thay đổi theo hướng kiến tạo phát triển mới mong cải cách thành công”, TS. Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ.

PGS.TS. Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện KTVN tham gia Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng (28/07/2017)

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc vừa ký quyết định thành lập Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng.

Giải pháp để đạt tăng trưởng 6,7% (06/07/2017)

Trao đổi với Đại Đoàn Kết, TS Lê Xuân Sang - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ những quan điểm về tăng trưởng; những giải pháp nhằm giúp đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cho cả năm 2017 song vẫn duy trì được ổn định vĩ mô và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Rủi ro đạo đức của 'quả đấm thép' trỗi dậy: Vì sao? (18/05/2017)

Cơ chế khuyến khích mặt tích cực, ngăn chặn động cơ trục lợi của cán bộ đại diện vốn, quản lý DNNN không thực sự phát huy hiệu quả, do đó rủi ro đạo đức trỗi dậy.

"Ngành công nghiệp phụ trợ Việt Nam phát triển chậm là việc dễ hiểu" - TS. Lê Xuân Sang (13/04/2017)

Tại hội thảo "Chính sách công nghiệp quốc gia của Việt Nam đến năm 2025," tổ chức mới đây, nhiều ​tham luận đã chỉ ra các bất cập đối với ngành này trong vấn đề năng lực cạnh tranh, năng suất lao động và tỷ lệ nội địa hóa... Bên lề hội thảo, Tiến sỹ Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, đã có một số trao đổi với phóng viên về cơ chế chính sách hiện nay, qua đó đóng góp những ý kiến nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp của Việt Nam trong thời gian tới. Dưới đây là toàn văn trả lời phỏng vấn của TS. Lê Xuân Sang về vấn đề này.

Cần nâng cao thế trận "phòng thủ" an ninh kinh tế trong bối cảnh hội nhập (03/04/2017)

Tham dự Hội thảo quốc tế " An ninh phi truyền thống trong tiến trình hội nhập khu vực: Kinh nghiệm EU - ASEAN và những gợi mở chính sách cho Việt Nam". TS. Nguyễn Chiến Thắng - Phó Viện Trưởng Viện Kinh tế Việt Nam đã trình bày một bài tham luận có tính hệ thống về những "yếu huyệt" của Việt Nam trên mặt trận an ninh kinh tế trong bối cảnh hội nhập hiện nay và từ đó đưa ra một số giải pháp "hóa giải" các điểm yếu này. Dưới đây là toàn văn tham luận của TS. Nguyễn Chiến Thắng tại hội thảo.

TPP đổ vỡ, Việt Nam làm gì để thoát 'phận gia công'? (03/02/2017)

Nếu VN không có những cải cách căn cơ thì các nguy cơ “ngụp lặn” trong ngành gia công, lắp ráp, “sập bẫy” thương mại tự do trở thành hiện thực. Đó là khẳng định của TS Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện kinh tế Việt Nam với Đất Việt xung quanh những khó khăn và thách thức của Việt Nam sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức ký sắc lệnh rút khỏi TPP.

PGS.TS. Trần Đình Thiên: "Năm 2017 sẽ còn khó khăn hơn nữa" (05/01/2017)

Trong buổi trao đổi đầu năm với Trí Thức Trẻ, PGS.TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định năm 2017 Việt Nam sẽ còn gặp nhiều thách thức, khó khăn hơn nữa. Do đó, ông nhấn mạnh vào việc, "chúng ta cần có một tư duy, logic mới để phát triển".

Giải pháp để đạt tăng trưởng 6,7%

06/07/2017

Trao đổi với Đại Đoàn Kết, TS Lê Xuân Sang - Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ những quan điểm về tăng trưởng; những giải pháp nhằm giúp đạt mục tiêu tăng trưởng GDP cho cả năm 2017 song vẫn duy trì được ổn định vĩ mô và nâng cao chất lượng tăng trưởng.

 
 
PV: Thưa ông nền kinh tế bước sang quý 3, nếu muốn đạt mục tiêu tăng trưởng của cả năm là 6,7% thì nhiệm vụ từ nay đến cuối năm là vô cùng khó khăn. Vậy chúng ta còn những dư địa nào để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, nâng cao tăng trưởng?
 
TS. Lê Xuân Sang: Trong 6 tháng đầu năm 2017, nhất là trong quý đầu, tuy tình hình trong nước và quốc tế có thuận lợi hơn so với năm 2016 cho tăng trưởng song các nhân tố bất lợi, hệ lụy từ năm trước vẫn còn.
 
Chẳng hạn, giá dầu thô tuy phục hồi song vẫn mong manh và chưa đủ cao. Bên cạnh đó, các công ty đa quốc gia (MNCs), đặc biệt là SamSung, tuy vẫn là động lực chính yếu trong xuất khẩu của Việt Nam lại gặp khó khăn hơn do sản phẩm Smartphone bị lỗi, kéo theo doanh thu xuất khẩu giảm mạnh.
 
Để đạt mức tăng trưởng đặt ra (6,7%), hai quý còn lại (quý III và quý IV) đòi hỏi Việt Nam phải nỗ lực rất nhiều và toàn diện. Ở đây tôi chỉ bàn những dư địa cho tăng trưởng trong nửa năm còn lại.
 
Với giả định là Mỹ không có những động thái cản trở quá mức thương mại quốc tế (bảo hộ thương mại), trong đó có với Việt Nam, để thúc đẩy tăng trưởng, cần thúc đẩy cả bên tổng cung và bên tổng cầu. 
 
Về phía cung, chủ trương thúc đẩy xuất khẩu dầu thô có tính “hợp lý” trên cả phương diện kinh tế lẫn chính trị, ít nhất là trong ngắn hạn. Có vẻ là không hợp lý khi tăng cường xuất khẩu tài nguyên để thúc đẩy xuất khẩu? Không hẳn vậy, nhất là trong chính giai đoạn hiện nay.
 
Dầu thô là nhiên liệu chứ không phải là hàng khai khoáng kim loại. Lưu ý là, dưới tác động của những đột phá gần đây về công nghệ khai thác và chế biến nhiên liệu giá rẻ hơn (dầu đá phiến, dầu sinh học, tái chế dầu ăn…), hoặc nguồn năng lượng mới (dầu sinh học, điện (pin), từ phân giải nước, gió…) áp lực nguồn cung giá rẻ, nhất là thân thiện với môi trường ngày càng tăng, thì giá dầu mỏ khó tăng cao trở lại như xưa.
 
Theo nhiều dự báo, có khả năng giá dầu mỏ chỉ dao động trong khoảng 45 - 55 USD/thùng trong năm nay.  Áp lực có thể tăng nữa khi Mỹ rút ra khỏi Hiệp định Pari về biến đổi khí hậu - điều khiến nguồn cung nhiên liệu “bẩn” từ Mỹ (ví dụ dầu đá phiến) càng tăng mạnh với nguồn cung rất lớn và ổn định. 
 
Hiện tại, theo PetroVietnam, mức giá thành khai thác của các doanh nghiệp Việt Nam (và với liên doanh) tại các giếng dầu trong khoảng 17 - 58 USD, trung bình là trên 45 USD.  
 
Như vậy, cơ hội để xuất khẩu loại năng lượng không thể tái tạo này không cao, trong khi nhiều mỏ dầu trong 2-3 năm gần đây thua lỗ lớn mà vẫn phải ‘cõng’ chi phí bảo trì, thuê dịch vụ.
 
Việc đẩy mạnh khai thác các mỏ dầu có giá thành dưới 45 USD/thùng trong chính giai đoạn này là cần thiết do áp lực nguồn cung khá lớn như đã nêu; hơn thế nữa, nguồn thu từ dầu sẽ không gây thua lỗ trong khai thác như trước đó và giúp hỗ trợ những khó khăn về ngân sách trước mắt.
 
Quan trọng hơn, theo quan điểm của tôi, việc mở rộng khai thác còn tạo điều kiện thuận lợi cho công tác an ninh quốc phòng và khẳng định/bảo vệ lãnh hải.
 
Các dư địa khác có thể thấy từ những nhân tố là nguyên nhân gây sụt giảm tăng trưởng năm ngoái. Ví dụ lĩnh vực thủy sản, du lịch (tác động của Dự án Formosa), xâm ngập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long.
 
Trong lĩnh vực xuất khẩu, một số mặt hàng tăng giá cùng với sự hồi phục xuất khẩu (mạnh hơn nhập khẩu) của MNCs như Samsung là những lĩnh vực có thể thúc đẩy tăng trưởng.
 
Khu vực doanh nghiệp tư nhân hồi phục mạnh cũng là điều kiện thuận lợi để thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu mạnh hơn. Lĩnh vực dịch vụ, nhất là du lịch cũng là dư địa tốt để đẩy mạnh tăng trưởng.
 
Về phía cầu, các dư địa có thể là tiêu dùng của khu vực tư nhân và đầu tư nhà nước. Tất nhiên, thực hiện các dư địa trên phải tính đến đầy đủ các yếu tố, lộ trình để tránh gây bất ổn định vĩ mô (nhất là lạm phát) quay trở lại, đồng thời đảm bảo việc chi đầu tư công có hiệu quả, được giám sát chặt chẽ, công khai minh bạch. 
 
PV: Người ta nói nhiều đến tháo gỡ các rào cản, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng thì mới đem lại hiệu quả. Việc này tuy đã được quan tâm nhưng chưa đem lại những kỳ vọng như mong muốn, thưa ông?
 
TS. Lê Xuân Sang
 
- Việc cải thiện môi trường đầu tư - kinh doanh đã có những nỗ lực song kết quả chưa như mong đợi. Thông thường, ban đầu, những cải cách hành chính chỉ xóa bỏ được những thủ tục/lĩnh vực không phải là cốt lõi.
 
Càng ngày, khó khăn trong thực thi càng tăng do đụng chạm nhiều hơn các lĩnh vực “xương xẩu” mà đứng sau là những nhóm lợi ích (tiêu cực), thậm chí có liên quan đến chính quyền.
 
Gần đây nhiều loại giấy phép con, cháu lại “đội mồ đứng dậy”, gây khó khăn cho công cuộc cải cách môi trường kinh doanh và đầu tư.
 
Đáng mừng là từ Đại hội XII của Đảng, một số biện pháp mạnh tay, quyết liệt của Chính phủ mới đã được thực thi và mang lại kết quả đáng khích lệ. Tuy nhiên, tác động từ phong trào khởi nghiệp khó có thể thấy ngay trong ngắn hạn. 
 
PV: Vậy theo ông cần phải có giải pháp đột phá nào, vì năm ngoái hay trong những tháng đầu năm chúng ta đã có biện pháp nhưng tăng trưởng vẫn không đạt?
 
TS. Lê Xuân Sang
 
- Giải pháp đầu tiên vẫn là phải tiếp tục kiên định cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư - kinh doanh, kiên định thể hiện một Chính phủ phục vụ, kiến tạo, qua đó củng cố bền vững lòng tin cho giới kinh doanh và người dân.
 
Xử lý hữu hiệu các trường hợp tham nhũng của quan chức/công chức, nhũng nhiễu của các cơ quan công quyền, bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.
 
Tiếp đến, tiếp tục rà soát các mỏ dầu với mức giá khai thác có lãi để đảm bảo nguồn thu ngân sách trước mắt đáp ứng cho các nhu cầu thiết yếu hiện nay, trong khi không để các doanh nghiệp khai thác dầu mỏ thua lỗ thêm.
 
Tiếp tục thúc đẩy xuất khẩu thông qua thuận lợi hóa các thủ tục hành chính, hải quan; gỡ bỏ các rào cản trong xuất khẩu sang các thị trường ASEAN (theo AEC) và Liên minh Kinh tế Á-Âu (với Nga và các nước trong khối); tiếp tục cho vay các doanh nghiệp nhỏ và vừa sản xuất và xuất khẩu; sớm xây dựng và thực thi các giải pháp kết gắn hữu hiệu các doanh nghiệp trong nước và MNCs trong sản xuất, xuất khẩu; Rà soát, kiểm soát hữu hiệu các mặt hàng nhập khẩu công nghệ thấp, gây nguy hại cho môi trường, tiêu hao năng lượng và nguy hại cho sức khỏe người dân; đặc biệt lưu ý nhập khẩu của các dự án đầu tư của DN nước ngoài  (ví dụ từ Trung Quốc tăng rất mạnh trong năm nay).
 
Điều này cũng giúp thúc đẩy tăng trưởng GDP. Tiếp tục có những giải pháp xử lý hữu hiệu, căn cơ những tác động tiêu cực từ Formosa, kể cả việc đền bù tác động, liên tục cung cấp thông tin về mức độ, phạm vi tác động ô nhiễm; qua đó, thúc đẩy đầu tư, du lịch và tiêu dùng thủy sản ở miền Trung; đẩy nhanh xử lý những tác động tiêu cực từ xâm mặn đồng bằng sông Cửu Long; Sớm xây dựng, xem xét triển khai các dự án đầu tư công có tác động tích cực đối với chất lượng tăng trưởng, phát triển công nghệ; hạn chế đầu tư những dự án kết cấu hạ tầng kém hiệu quả; đảm bảo giám sát hữu hiệu quá trình xây dựng, tránh lãng phí và tác động xấu lên lạm phát và nợ công; Xác định lộ trình và mức độ lãi suất ngân hàng thương mại, huy động vốn, cho vay hữu hiệu; đánh giá một cách chuyên nghiệp, kịp thời mức độ tác động của đầu tư và huy động vốn, tránh tăng trưởng quá nóng và gây áp lực lạm phát. Tiếp tục xử lý  hữu hiệu nợ xấu và tránh nợ xấu mới phát sinh.
 
Phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa, tiền tệ và kiểm soát giá cả một số mặt hàng (như giá điện) để không gây lạm phát quá cao. 
 
Trân trọng cảm ơn ông!
 
(Người thực hiện: PV Việt Thắng)

TVH

(http://m.daidoanket.vn)