"Tôi tin Phạm Nhật Vượng, Trần Bá Dương, Đặng Lê Nguyên Vũ ... nói thật về khát vọng Việt Nam (05/11/2019)

"Trong lời nói, hành động của nhiều doanh nhân Việt thể hiện về một khát vọng mang đến những điều tốt đẹp nhất cho đất nước này. Tôi tin là họ nói thật chứ không đạo đức giả hay mua chuộc kiểu dân tuý. Tôi cũng tin là họ muốn trở nên lớn hơn để giúp tổ quốc hùng cường", PGS. TS. Trần Đình Thiên, thành viên Tổ tư vấn kinh tế của Thủ tướng nói với báo Trí thức trẻ.

Hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030 (29/08/2019)

Ngày 20/8/2019, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vừa ký ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TW của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030.

Phát triển Ninh Thuận trở thành Trung tâm năng lượng tái tạo của Việt Nam (24/05/2019)

(Ninh Thuận, 24/05) Nhằm thu thập ý kiến các chuyên gia, nhà quản lý và nhất là các nhà đầu tư, làm luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn để xây dựng đề án thúc đẩy Ninh Thuận trở thành trung tâm năng lượng tái tạo, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và giúp địa phương tăng trưởng nhanh và hướng tới phát triển bền vững trong tương lai. Tỉnh Ninh Thuận phối hợp với Bộ Công thương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học: “Phát triển Ninh Thuận thành Trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước”.

Chuyên gia đề xuất Việt Nam thành lập 'Bộ Kinh tế Sáng tạo' (14/05/2019)

Chiều 13/5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự hội nghị "Các nhà khoa học đóng góp ý kiến cho Tiểu ban Kinh tế - Xã hội của Đại hội XIII của Đảng" được tổ chức tại Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tham dự hội nghị ngoài các thành viên cấp cao nhất của Chính Phủ còn có các chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực kinh tế-xã hội của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Đáng chú ý, tại hội nghị này, PGS.TS. Bùi Quang Tuấn - Viện trưởng Kinh tế Việt Nam đưa ra một ý tưởng khá mới mẻ và táo bạo khi đề xuất Việt Nam nên thành lập Bộ Kinh tế Sáng tạo. Ý tưởng được đưa ra dựa trên sự nhấn mạnh của chuyên gia này về kinh tế tri thức và vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc đưa Việt Nam "hóa rồng".

Kinh tế 2018 sẽ tiếp đà tăng trưởng (17/02/2018)

Kinh tế Việt Nam 2018 được các chuyên gia kinh tế nhìn nhận sẽ tiếp đà tăng trưởng.

Chính sách nào cho mô hình kinh doanh Grab và Uber? (24/01/2018)

Hiện vẫn đang còn nhiều tranh cãi về hình thức của các mô hình Grap/Uber và đang gây lúng túng trong quản lý.

TS. Trần Đình Thiên cảnh báo về nguy cơ “bong bóng” trong năm 2018 như đã xảy ra 10 năm trước (09/01/2018)

“Năm 2018 có thể là năm xoay chuyển nhưng cũng có thể gây ra bong bóng”, TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói và dẫn chứng 3 yếu tố đã từng gây ra “bong bóng” 10 năm trước. Nhận xét này được ông Thiên đưa ra tại Hội thảo “Cơ hội đầu tư - kinh doanh 2018” do Trung tâm Tin tức VTV24 và BizLIVE tổ chức diễn ra tại Trung tâm hội nghị Quốc tế FLC Sầm Sơn, Thanh Hóa.

"Muốn không lỡ tàu cách mạng 4.0, Việt Nam phải cắn răng trả giá nhưng hình như cái cắn răng đang hơi yếu!" (19/12/2017)

Trong một thời gian ngắn, cách mạng 4.0 đã mang đến những sản phẩm ấn tượng như tiểu thuyết được trí tuệ nhân tạo chắp bút hay một cô robot có cảm xúc được thừa nhận quyền con người. Làn sóng công nghệ lan nhanh khiến nhiều quốc gia, nếu không chuyển mình sẽ bị bỏ lại và gánh nhiều hệ luỵ.

Bùng nổ vốn đăng ký đầu tư bất động sản, mừng hay lo? (17/12/2017)

Theo Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - TS. Lê Xuân Sang, vốn đầu tư đăng ký mới trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản tăng mạnh không có nghĩa là thị trường bất động sản đã quá nóng và mất kiểm soát.

Định vị lại nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới

09/05/2012

Vai trò mới của nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới sẽ là khu vực đem lại cho xã hội những lợi ích đa chiều.

1. Bất cập trong việc nhìn nhận vị trí, vai trò của nông nghiệp nông thôn hiện nay trong nền kinh tế.

Hiện nay, nhận thức về vị trí vai trò của nông nghiệp, nông thôn còn nhiều bất cập. Hiện có hai luồng tư duy khác nhau nhận thức về vai trò của nông nghiệp nông thôn. Thứ nhất, coi trọng công nghiệp và coi nhẹ nông nghiệp, nông thôn và nông dân. Tư tưởng này tồn tại trong không ít cán bộ lãnh đạo, quản lý ở các địa phương nên nhiều địa phương chỉ chú trọng đến việc phát triển công nghiệp, coi đó mới là thành quả của sự phát triển, còn coi nông nghiệp, nông dân là nhân tố kìm hãm sự phát triển. Điều này dẫn đến các chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn, đặc biệt chính sách cho nông dân ít được quan tâm. Ngược lại, quan điểm thứ hai lại quá đề cao vai trò của nông nghiệp, nông thôn. Điều này dẫn đến các chính sách bao cấp và hỗ trợ quá mức cho nông nghiệp, nông dân, từ đó làm triệt tiêu động lực phát triển của người nông dân.

Tất cả những nhận thức trên đều chưa đúng mực và sâu sắc, thiên về tư duy ngành. Họ nhìn nhận vấn đề nông nghiệp, nông dân và nông thôn không đặt trên tổng thể toàn nền kinh tế khiến các chính sách đưa ra thiên lệch, phiến diện và mục tiêu là chỉ cần giải quyết được lợi ích trong ngắn hạn. Nhìn chung, do còn nhiều bất cập trong nhận thức, nên thời gian qua các chính sách của Nhà nước thường quá thiên lệch (chủ yếu dựa trên tư duy chính sách ngành theo lối truyền thống) nên dẫn đến sự phát triển mất cân đối giữa khu vực thành thị với nông thôn, giữa các ngành nghề kinh tế với nhau.

Bên cạnh quan điểm coi nhẹ hay coi trọng vai trò của nông nghiệp, nông thôn, thì phải nói đến cách tư duy cổ điển thiên về lượng và theo chiều rộng về lý do tầm quan trọng của nông nghiệp, nông thôn. Đa số cán bộ ngành, cán bộ địa phương, thậm chí kể cả một số nhà nghiên cứu đều cho rằng, nông nghiệp, nông thôn nước ta giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân bởi vì phần đông dân số hiện nay là nông dân, sống ở nông thôn và thu nhập của nông dân chủ yếu vẫn sống dựa vào nông nghiệp. Nếu theo cách tư duy này thì đến lúc nông dân chỉ còn vài ba phần trăm trong tổng số dân cư, hay tỷ trọng của nông nghiệp trong tổng thu nhập quốc dân chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ thì có lẽ nông nghiệp, nông thôn sẽ không còn quan trọng hay sao? Vị trí vai trò của nông nghiệp, nông thôn không nằm ở chỗ đó, mà điều quan trọng là vai trò của nó thể hiện ở giá trị mà ngành nông nghiệp đóng góp cho toàn nền kinh tế như thế nào? (GDP tạo ra từ một lao động nông nghiệp là bao nhiêu so với GDP được tạo ra từ một lao động nói chung của toàn nền kinh tế ?). Điều đáng nói ở đây là, nếu tư duy như vậy sẽ dẫn đến phát triển nông nghiệp, nông dân theo chiều rộng mà không chú ý đến việc đầu tư phát triển nông nghiệp chỉ đến một ngưỡng nào đó thì phải chuyển sang phát triển các ngành khác.

 2. Nhìn nhận lại vị trí, vai trò của nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới

Không thể phủ nhận vị trí vai trò của nông nghiệp, nông thôn và nông dân trong lịch sử phát triển của xã hội loài người, vì thế phải có một cách nhìn đúng về vị trí nông nghiệp nông thôn để có chính sách thỏa đáng. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn phát triển, do điều kiện và bối cảnh khác nhau nên vị trí vai trò của nông nghiệp, nông thôn  cũng dần thay đổi và xuất hiện những nét mới.

Mặc dù nông nghiệp, nông thôn thời gian từ năm 2000 trở lại đây phát triển có xu hướng chậm lại và nổi lên rất nhiều vấn đề, song với những thành tựu đặc biệt trong giai đoạn" vàng son" của sản xuất nông nghiệp giai đoạn 1996-2000, có thể khẳng định nông nghiệp và nông thôn sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong giai đoạn 2011-2020 của Việt Nam.

Vai trò của nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới sẽ hình thành những nét mới. Vai trò mới đó được mở rộng và nâng cao hơn so với trước. Nhưng dù mới đến đâu thì trước hết nông nghiệp vẫn đóng vai trò an ninh lương thực dưới góc độ cung cấp các dịch vụ cơ bản, giúp duy trì lạm phát ở mức thấp cho nền kinh tế. Báo cáo của IMF cho thấy, tăng giá lương thực, thực phẩm chiếm 50% nguyên nhân gây ra lạm phát ở Việt nam do tỷ lệ chi tiêu của hộ gia đình cho lương thực, thực phẩm vẫn tương đối lớn. Nghiên cứu từ Điều tra mức sống hộ gia đình của ISPARD cũng cho thấy tỷ lệ chi tiêu của hộ gia đình cho luơng thực, thực phẩm chưa có xu hướng giảm trong dài hạn vì: i) thói quen ẩm thực và chi tiêu cho lương thực, thực phẩm của người Việt nam chậm thay đổi. Khi giá lương thực thực phẩm tăng thì lượng chi tiêu cho nhóm hàng lương thực thực phẩm không giảm nhiều; ii) khi thu nhập tăng thì lượng cho tiêu cho nhóm hàng này sẽ tăng mạnh.

Vai trò mới của nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn tới thể hiện ở chỗ là ngành và khu vực đem lại cho xã hội những lợi ích đa chiều. Cụ thể, nông nghiệp, nông thôn phát triển sẽ đóng vai trò tích cực trong việc giúp làm giảm hiện tượng nóng lên của trái đất, bởi đất và cây trồng là nguồn hấp thụ các-bon thải vào không khí, cung cấp ô xy. Ngoài ra, nông nghiệp còn đóng vai trò mới trong việc kiểm soát ngập úng, ngăn chặn sự xói mòn và lở lún đất đai, bảo vệ cuộc sống của động vật hoang dã,....bảo vệ bền vững môi trường sinh thái. Nếu đến 2020 nước ta trở thành một nước công nghiệp thì nông nghiệp trong môi trường công nghiệp hiện đại vẫn luôn là một ngành kinh tế có năng suất và một loại dịch vụ có hiệu quả cao, có giá trị sử dụng thiết yếu không gì có thể thay thế được.

Vai trò thích ứng của nông thôn trong giai đoạn tiến tới chất lượng, hiệu quả và tính bền vững ( giảm thiểu những sự khai thác khoáng sản tài nguyên thiên nhiên chủ yếu diễn ra trên địa bàn nông thôn), thể hiện dần tính ưu việt trong tổ chức và vận hành cuộc sống, trong đó sẽ xuất hiện những đô thị và thị trấn văn minh với những nét thú vị hơn trước. Điều này thể hiện ở chỗ, nông thôn là một địa bàn có thế mạnh trong việc giữ gìn và tô điểm cho môi trường sinh thái của loài người, là “lá phổi và trái tim”của sự sống trên trái đất. Có thể nói, nông thôn là một không gian tự nhiên rộng lớn, có kinh tế và đời sống phát triển, tại đó con người được sống gắn bó, hài hòa với thiên nhiên, cây cỏ, chim muông, sông núi,.. thoát khỏi sự ngột ngạt của đô thị. Bên cạnh đó, nông thôn còn đóng vai trò trong việc bảo tồn các giá trị văn hoá truyền thống (vật thể và phi vật thể) của dân tộc. Từ đó, nông thôn sẽ là điểm đến du lịch có giá trị, một nơi nghỉ ngơi, giải trí phong phú gắn với môi truờng tự nhiên, thanh bình để con người khôi phục và tăng cường sức khoẻ. Vì thế,trong giai đoạn mới tiến tới sự phát triển bền vững theo chiều sâu, nông thôn không chỉ được xem như là nơi diễn ra hoạt động chủ yếu của sản xuất nông nghiệp hiện đại và bền vững mà nó còn là nơi gắn kết với nhiều hoạt động kinh tế-xã hội khác.

Nguyễn Tố Quyên