Phát triển Ninh Thuận trở thành Trung tâm năng lượng tái tạo của Việt Nam (24/05/2019)

(Ninh Thuận, 24/05) Nhằm thu thập ý kiến các chuyên gia, nhà quản lý và nhất là các nhà đầu tư, làm luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn để xây dựng đề án thúc đẩy Ninh Thuận trở thành trung tâm năng lượng tái tạo, đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và giúp địa phương tăng trưởng nhanh và hướng tới phát triển bền vững trong tương lai. Tỉnh Ninh Thuận phối hợp với Bộ Công thương, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học: “Phát triển Ninh Thuận thành Trung tâm năng lượng tái tạo của cả nước”.

Chuyên gia đề xuất Việt Nam thành lập 'Bộ Kinh tế Sáng tạo' (14/05/2019)

Chiều 13/5, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã dự hội nghị "Các nhà khoa học đóng góp ý kiến cho Tiểu ban Kinh tế - Xã hội của Đại hội XIII của Đảng" được tổ chức tại Viện hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Tham dự hội nghị ngoài các thành viên cấp cao nhất của Chính Phủ còn có các chuyên gia hàng đầu trong các lĩnh vực kinh tế-xã hội của Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam. Đáng chú ý, tại hội nghị này, PGS.TS. Bùi Quang Tuấn - Viện trưởng Kinh tế Việt Nam đưa ra một ý tưởng khá mới mẻ và táo bạo khi đề xuất Việt Nam nên thành lập Bộ Kinh tế Sáng tạo. Ý tưởng được đưa ra dựa trên sự nhấn mạnh của chuyên gia này về kinh tế tri thức và vai trò của đổi mới sáng tạo trong việc đưa Việt Nam "hóa rồng".

Kinh tế 2018 sẽ tiếp đà tăng trưởng (17/02/2018)

Kinh tế Việt Nam 2018 được các chuyên gia kinh tế nhìn nhận sẽ tiếp đà tăng trưởng.

Chính sách nào cho mô hình kinh doanh Grab và Uber? (24/01/2018)

Hiện vẫn đang còn nhiều tranh cãi về hình thức của các mô hình Grap/Uber và đang gây lúng túng trong quản lý.

TS. Trần Đình Thiên cảnh báo về nguy cơ “bong bóng” trong năm 2018 như đã xảy ra 10 năm trước (09/01/2018)

“Năm 2018 có thể là năm xoay chuyển nhưng cũng có thể gây ra bong bóng”, TS. Trần Đình Thiên, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nói và dẫn chứng 3 yếu tố đã từng gây ra “bong bóng” 10 năm trước. Nhận xét này được ông Thiên đưa ra tại Hội thảo “Cơ hội đầu tư - kinh doanh 2018” do Trung tâm Tin tức VTV24 và BizLIVE tổ chức diễn ra tại Trung tâm hội nghị Quốc tế FLC Sầm Sơn, Thanh Hóa.

"Muốn không lỡ tàu cách mạng 4.0, Việt Nam phải cắn răng trả giá nhưng hình như cái cắn răng đang hơi yếu!" (19/12/2017)

Trong một thời gian ngắn, cách mạng 4.0 đã mang đến những sản phẩm ấn tượng như tiểu thuyết được trí tuệ nhân tạo chắp bút hay một cô robot có cảm xúc được thừa nhận quyền con người. Làn sóng công nghệ lan nhanh khiến nhiều quốc gia, nếu không chuyển mình sẽ bị bỏ lại và gánh nhiều hệ luỵ.

Bùng nổ vốn đăng ký đầu tư bất động sản, mừng hay lo? (17/12/2017)

Theo Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam - TS. Lê Xuân Sang, vốn đầu tư đăng ký mới trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản tăng mạnh không có nghĩa là thị trường bất động sản đã quá nóng và mất kiểm soát.

Không còn là thách thức, 4.0 sẽ là mối đe dọa hủy diệt thật sự với các doanh nghiệp (DN) Việt Nam (15/10/2017)

Không còn là thách thức, 4.0 sẽ là mối đe dọa hủy diệt thật sự với các doanh nghiệp (DN) Việt Nam vốn chỉ “sống” bằng việc bám vào các DN Nhà nước hoặc không có khả năng tiếp cận, thay đổi mô hình để phát triển. Những thách thức lớn cũng sẽ đặt ra với các DN công nghệ của Việt Nam cũng như cả nền kinh tế.

Kiến tạo phát triển - chìa khóa cải cách thành công (20/09/2017)

“Lâu nay, chúng ta chủ yếu tiến hành cải cách nhằm thực hiện các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký, thay vì có những cải cách mang tính căn cơ để chủ động tăng cả lợi ích tĩnh và lợi ích động dài hạn từ hội nhập… Do vậy, cần phải thay đổi theo hướng kiến tạo phát triển mới mong cải cách thành công”, TS. Lê Xuân Sang, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam chia sẻ.

Kinh tế tư nhân - động lực quan trọng cho cạnh tranh

24/02/2012

Kinh tế tư nhân đã trở thành một trong những nhân tố chính tạo nên sự tăng trưởng kinh tế nhanh của nền kinh tế thời gian qua

Trao đổi với chúng tôi về vai trò động lực của khu vực kinh tế tư nhân ở Việt Nam và những rào cản phát triển – một trong những nội dung quan trọng nhất nằm trong đề tài cấp Bộ “Một số vấn đề cơ bản về phát triển khu vực tư nhân với tư cách là động lực cơ bản của mô hình tăng trưởng kinh tế mới giai đoạn 2011-2020”, TS Vũ Hùng Cường – Trưởng phòng Quản lý khoa học và đào tạo và với tư cách là chủ nhiệm đề tài đã có một số phân tích rất đáng lưu ý.

 

Theo ông,  vai trò và đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế ở Việt Nam thời gian qua ra sao?

Kể từ khi Đảng và Nhà nước công nhận vai trò của thành phần kinh tế tư nhân (KTTN), khu vực KTTN trong nước không ngừng lớn mạnh, và dưới tác động của chính sách mở cửa đã trở thành một trong những nhân tố chính tạo nên sự tăng trưởng kinh tế nhanh của nền kinh tế thời gian qua. Giai đoạn 2001-2009, khu vực kinh tế tư nhân đóng góp lớn vào sự tăng trưởng và phát triển kinh tế của đất nước: tỉ trọng đóng góp GDP của khu vực tư nhân trong nước cao nhất trong 3 khu vực, duy trì ở mức 46%-48%; đóng góp lao động và tạo việc làm chính cho xã hội (năm 2009 đóng góp 87,17% tổng lao động xã hội); làm tăng thu ngân sách và thay đổi cơ cấu thu ngân sách; là nguồn lực chủ yếu phát triển các mặt hàng mới, mở rộng thị trường xuất khẩu; ... Bên cạnh đó, tính cạnh tranh cao của DN khu vực KTTN là nhân tố quan trọng tạo nên môi trường cạnh tranh lành mạnh, gây sức ép cải cách trong các DN khu vực KTNN, làm cho nền kinh tế năng động và hiệu quả hơn.

Vậy thì đâu là những rào cản, trở ngại đối với sự phát triển của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam hiện nay?

Rào cản lớn nhất là “lấn cấn” trong lý luận và quan điểm về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân. Mặc dù khu vực KTTN được coi là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, là một trong những động lực của nền kinh tế, nhưng vẫn còn “lấn cấn” trong lý luận và quan điểm về vai trò của các khu vực kinh tế sở hữu, giữa vai trò động lực của khu vực KTTN và vai trò chủ đạo của khu vực KTNN khiến hệ thống cơ chế chính sách tạo lập môi trường kinh doanh được hoạch định chưa đồng bộ, triển khai thiếu nhất quán, tình trạng phân biệt đối xử giữa các DN thuộc các khu vực kinh tế sở hữu khác nhau vẫn tồn tại, trong đó doanh nghiệp nhà nước (DNNN) được dành nhiều ưu đãi. Lý luận về các khu vực kinh tế sở hữu có phần đi sau thực tiễn, còn thiếu tính dự báo và tầm chiến lược nên việc hoạch định chính sách chưa đem lại hiệu quả cao, chưa khuyến khích được DN khu vực KTTN đầu tư lớn, lâu dài và vững chắc.

 Rào cản cũng quan trọng không kém là từ hệ thống thể chế chính sách chưa đồng bộ, đặc biệt là chính sách tín dụng, chính sách đất đai và đào tạo nguồn nhân lực. Về chính sách tín dụng, những hạn chế trong tiếp cận các khoản vay tín dụng đối với các DN khu vực KTTN chủ yếu liên quan đến: (i) sự sẵn sàng cho vay của ngân hàng đối với DN, và (ii) khả năng các DN khu vực KTTN đáp ứng được những yêu cầu, thủ tục vay vốn khác nhau của các ngân hàng. Vẫn còn tồn tại dai dẳng sự ưu tiên từ các ngân hàng thương mại nhà nước dành cho các DNNN vay vốn do những mối quan hệ đã có từ lâu. Nhiều ngân hàng vẫn coi các DN tư nhân là những khách hàng “nhẹ ký” với những dự án nhỏ, thiếu tính khả thi và khó giám sát việc đầu tư. Các khó khăn chủ yếu của DN tư nhân khi tiếp cận vay vốn ngân hàng là không có tài sản thế chấp, nếu có thì bị từ chối do không phải tài sản thế chấp phù hợp để vay vốn hoặc bị định giá thấp hơn giá trị thực rất nhiều nên khoản vay được quá thấp so với nhu cầu, và lãi suất vay cao (cao hơn DNNN) vượt quá khả năng của doanh nghiệp. Về chính sách đất đai, DN khu vực KTTN vẫn khó khăn trong tiếp cận mặt bằng do một số địa phương do chưa có quy hoạch ổn định nên khó tìm được địa điểm thuê phù hợp, giá thuê đất thường cao, trường hợp sử dụng đất tự có, đất mua lại thường gặp khó khăn, thiệt thòi trong việc chuyển mục đích sử dụng đất. Về chính sách hỗ trợ đào tạo nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hệ thống đào tạo nghề lạc hậu, chương trình đào tạo được thiết kế dựa theo năng lực của trường chứ không theo nhu cầu xã hội, nặng về giải ngân ngân sách nhà nước để hoàn thành kế hoạch, chạy theo số lượng chứ không coi trọng chất lượng nên không đáp ứng được yêu cầu phát triển của DN cả về ngành nghề và chất lượng, khiến kinh phí ngân sách bị sử dụng lãng phí, DN tốn chi phí phải đào tạo lại.

Thứ ba là những trở ngại xuất phát từ tồn tại, yếu kém trong nội tại doanh nghiệp khu vực tư nhân. Quy mô doanh nghiệp còn rất nhỏ, Việt Nam đang rất thiếu các DN tư nhân lớn để đảm đương trách nhiệm dẫn dắt các DNNVV và nền kinh tế phát triển, đồng thời thiếu những DN cỡ vừa để có thể sớm trở thành những DN lớn. Các DN khu vực KTTN nói chung còn thiếu chiến lược và kế hoạch đầu tư phát triển dài hạn một cách hợp lý, họ vẫn chuộng tìm kiếm cơ hội đầu tư và lợi ích ngắn hạn. Tính liên kết giữa các DN khu vực KTTN còn yếu, tỉ lệ DN tư nhân có quan hệ làm ăn với các DN FDI và DNNN rất thấp, tương ứng chỉ có 6,9% và 15%. Các DN khu vực KTTN còn yếu kém về quản trị công ty, trình độ công nghệ và hạn chế về chất lượng nguồn nhân lực và khả năng tiếp cận thị trường.

 Vậy đâu là những giải pháp hiệu quả nhất để có thể phát huy vai trò của khu vực kinh tế tư nhân giai đoạn tới, thưa ông?

- Thứ nhất, phải đổi mới mạnh mẽ tư duy lý luận và quan điểm của Đảng về vai trò của khu vực kinh tế tư nhân, coi khu vực kinh tế tư nhân là động lực cơ bản trong mô hình tăng trưởng kinh tế mới nhằm tạo ra được những bứt phá trong phát triển kinh tế phù hợp với xu thế của nền kinh tế hiện đại trong bối cảnh mới trong nước và quốc tế.

- Thứ hai, liên tục rà soát, điều chỉnh cơ chế chính sách, tập trung hoàn thiện thể chế đồng bộ, giải quyết dứt điểm các “rào cản” phát triển đối với DN khu vực KTTN.

- Thứ ba, nâng cao hiệu quả của hệ thống cơ chế chính sách, xây dựng hệ thống cơ chế chính sách dài hạn và ngắn hạn đồng bộ, chuyên môn hóa sâu.

- Thứ tư, cần đổi mới chiến lược thu hút đầu tư nước ngoài, xây dựng và nhanh chóng triển khai chiến lược phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ hợp lý, làm tiền đề phát triển mạng lưới DNNVV.

- Thứ năm, DN cần đổi mới, hoàn thiện chiến lược sản xuất kinh doanh. Từng bản thân DN cũng cần phải nỗ lực tái cấu trúc về chiến lược SXKD, chất lượng nguồn nhân lực, quản trị DN,... mang tính dài hạn, đáp ứng được các yêu cầu gia nhập vào mạng sản xuất khu vực.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!

Ngọc Ngà thực hiện